Η «άλλη» ποιητική Θεσσαλονίκη

Το παρόν πόνημα τιτλοφορείται Η «άλλη» ποιητική Θεσσαλονίκη. Ας ξεκινήσουμε λοιπόν εξηγώντας αυτό το «άλλη» το οποίο ενώ είναι ιδιαίτερα φορτισμένο από μόνο του, συνάμα εφάπτεται με τη σημασία και την ποιητική λειτουργία του «άλλου» όπως συναντάται στην ποίηση κυρίως του Γιώργου Θέμελη (1900-1976), αλλά και σε αυτή των Νίκου Γαβριήλ Πεντζίκη (1908-1993) και Τάκη Βαρβιτσιώτη (1916-2011).

Δένοντας ή έστω αξιώνοντας τη σύνδεση της ποίησης των σύγχρονων Θεσσαλονικέων ποιητών Τάσου Φάλκου-Αρβανιτάκη (1937), Τόλη Νικηφόρου (1938), Μελίτας Τόκα-Καραχάλιου (1940) και Ευτυχίας-Αλεξάνδρας Λουκίδου (1965) με την ποίηση των ιδιαίτερων και σημαντικών προγόνων του υποστασιακού –όπως συνηθίζεται να λέγεται– κλίματος, αλλά και της ιδιαίτερης ηθικής προβληματικής, θα προσθέταμε εμείς, στα πλαίσια ενός φιλοσοφικο-θεολογικού προβληματισμού (χωρίς να φορτίζεται όμως ο λόγος αυτός επιπρόσθετα με δόγματα και συγκεκριμένες θρησκευτικές πρακτικές) ανοίγουμε τον αναγνώστη στην αυτόνομη ποιητική λειτουργία και την ξεχωριστή ιδιοσυστασία του καθενός, εντάσσοντας τους συνάμα ως σύνολο σε μια κοινή εκφραστική προβληματική ορίζοντας μια καλλιτεχνικά χαρακτηριστική μορφική συγγένεια που αξίζει να κοινωνηθεί.

Με το «άλλη» ποιητική Θεσσαλονίκη επίσης να αντιτίθεται στη χαρακτηρισμένη ως κοινωνική-αντιστασιακή ποίηση των Μανώλη Αναγνωστάκη (1925-2005), Κλείτου Κύρου (1921-2006) και Πάνου Θασίτη (1923-2008), αλλά και στην «ερωτική» των Νίκου-Αλέξη Ασλάνογλου (1931-1996), Γιώργου Ιωάννου (1927-1985) και Ντίνου Χριστιανόπουλου (1931). Κινήσεις που ενώ από τη μία ανέδειξαν το σύγχρονο ποιητικό πρόσωπο της πόλης –που ξεπερνά κατά πολύ βεβαίως τα όρια της και την εποχή– από την άλλη όμως σε ένα μεγάλο βαθμό φαίνεται να αρνήθηκαν το ποιητικό της παρελθόν. Κάτι που συνέβη όχι καλλιτεχνικά, δεν όφειλαν βεβαίως να ακολουθήσουν οι νεότεροι τότε ποιητές το στυλ, την θεματολογία και την προβληματική των ποιητών Θέμελη, Βαρβιτσιώτη, Πεντζίκη, όπως και της Ζωής Καρέλλη (1901-1998), αλλά όφειλαν έως ένα σημείο τουλάχιστον να μην αποσιωπήσουν τη σημασία και την εμβέλεια τους, καλούμενοι να ξεπεράσουν προφανώς τις ιδεολογικές, θεματικές και μορφικές τους προτεραιότητες, αν όχι και εμμονές.

Θεωρούμε λοιπόν πως οι εν λόγω ποιητές είναι μορφές που με το εκτόπισμα τους μεταποίησαν τον καλλιτεχνικό και διανοητικό μας χώρο, κάτι που δεν φαίνεται να εκτιμήθηκε όπως έπρεπε στην ώρα του. Οφείλουμε σύμφωνα με αυτή τη θεώρηση επομένως να σταθούμε στη συμβολή και στην ιδιαιτερότητα τους και επίσης να σημειώσουμε πως κάθε μελέτη-ανθολογία ποιητική που αφορά αυτόν τον ιδιαίτερο κόμβο του βόρειου –σε μιαν ανάγνωση– ελληνισμού, πρέπει να ξεκινά από αυτούς, όσων αφορά τουλάχιστον στην μοντέρνα ποίηση ή έστω στο πέρασμα προς αυτήν, για να αναφερθούμε και στον επίσης σημαντικό ποιητή Γιώργο Βαφόπουλο (1903-1996).

Πριν αναπτύξουμε αναλυτικά το «άλλος» που έχουμε θέσει ως έναν κεντρικό άξονα της παρούσας μελέτης, θα δούμε σύντομα ορισμένα χαρακτηριστικά αποσπάσματα του Γιώργου Θέμελη ώστε να φανεί ευθύς εξαρχής η σύσταση και η μορφή αυτής της «άλλης» ποίησης.

ISBN 9786185140618, έκδοση 2016

Λίγα λόγια για τον συγγραφέα

Ο Πέτρος Γκολίτσης γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1978.Πέτρος Γκολίτσης

Είναι ποιητής. Έχει εκδώσει τρεις ποιητικές συλλογές (Η μνήμη του χαρτιού, 2009, Το τριβείο του χρόνου, 2013, Η σάρκα των προσωρινών, 2015) και δύο μελέτες για τη νέα ελληνική λογοτεχνία (μία για την ποίηση του Νάνου Βαλαωρίτη: Από τις αφετηρίες στην ολοκλήρωση του μοντερνισμού, 2015 και το Οι όροι και τα όρια της ποιητικής του Γιάννη Δάλλα, 2015).

Ποιήματα και συνεργασίες του σχετικές με την ποίηση έχουν δημοσιευθεί σε λογοτεχνικά περιοδικά, στον ημερήσιο τύπο και σε ανθολογίες (ενδεικτικά «Βιβλιοθήκη» της Ελευθεροτυπίας, Νέα Εστία, Ποιητική, Οδός Πανός, Μανδραγόρας, Πόρφυρας και Δέκατα).

Διατηρεί την κριτική σύγχρονης ελληνικής ποίησης στην Εφημερίδα των Συντακτών. Ποιήματα και δοκίμια του έχουν μεταφραστεί και εκδοθεί σε 7 γλώσσες (Αγγλικά, Γερμανικά, Φινλανδικά, Ισπανικά, Ρουμανικά, Βουλγαρικά και Σερβοκροατικά).

Παράλληλα σπούδασε οικονομικά στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας και στο Birkbeck College του Πανεπιστημίου του Λονδίνου. Είναι καθηγητής οικονομετρίας και διεθνών νομισματικών σχέσεων στο City College.

Εκδοτικός Οίκος

Διαβάστε επίσης...

Please wait...

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε για όλα τα νέα του βιβλίου κατευθείαν στο e-mail σας. Εγγραφείτε τώρα!