Η ανάδυση μιας δύσκολης μνήμης

Κείμενα για τη γενοκτονία των Εβραίων

Απέναντι στο τραυματικό γεγονός της γενοκτονίας των Εβραίων, που σχεδιάστηκε από τους ναζί και εκτελέστηκε από τους ίδιους και τους συνεργάτες τους στο μέσον του 20ού αιώνα και στην καρδιά της πολιτισμένης Ευρώπης, σημαδεύοντας για πάντα την ευρωπαϊκή Ιστορία, ιστορικοί, κοινωνιολόγοι, πολιτικοί επιστήμονες και ψυχαναλυτές τοποθετούνται και επιχειρούν να προσεγγίσουν και να ερμηνεύσουν με διαφορετικούς τρόπους αυτό που για πολλές δεκαετίες παρέμενε το «ανείπωτο».

Η μνήμη του γεγονότος αυτού όσο άργησε να αναδυθεί, τόσο πυροδοτεί όλο και εντονότερη συζήτηση, ποικίλες προσεγγίσεις και διαμάχες. Τα κείμενα του συγκεντρωτικού αυτού τόμου (γραμμένα κατά τη διάρκεια μιας εικοσαετίας) αποτυπώνουν την πορεία της έρευνας και του κριτικού στοχασμού της συγγραφέως, η οποία προσεγγίζει το ζήτημα της γενοκτονίας των Εβραίων από διάφορες σκοπιές. Το νήμα όμως που συνδέει τα κείμενα μεταξύ τους, το ερώτημα που βασανιστικά επανέρχεται, αφορά την καθυστέρηση της ανάδυσης αυτής της μνήμης και τα αίτια της λήθης και της σιωπής.

Επτά κείμενα πραγματεύονται την εξόντωση των Ελλήνων Εβραίων, προτείνοντας ένα ερμηνευτικό σχεδίασμα τόσο της εκτόπισης όσο και της σιωπής που επακολούθησε. Ιδιαίτερο βάρος έχει σ’ αυτά η Θεσσαλονίκη, από όπου εκτοπίστηκε η πολυπληθέστερη εβραϊκή κοινότητα της Ελλάδας. Η αποτύπωση του γεγονότος στις μαρτυρίες, την ιστοριογραφία και τη λογοτεχνία μελετάται ξεχωριστά. Η διαλεκτική μνήμης και λήθης, σιωπής και γραφής, εξετάζονται τόσο στον λόγο των μαρτύρων, όσο και σε μείζονα κείμενα της στρατοπεδικής λογοτεχνίας, όπως αυτά των Πρίμο Λέβι, για την εβραϊκή μνήμη, και του Χόρχε Σεμπρούν, για τη μνήμη των πολιτικών κρατουμένων. Τη βαριά σιωπή των πρώτων δεκαετιών διαδέχθηκε η έκρηξη λόγου των μαρτύρων, αργότερα οι επιστημονικές προσεγγίσεις και τις τελευταίες δεκαετίες η θεσμοποίηση αυτής της μνήμης. Τα πιο πρόσφατα κείμενα αναφέρονται σε μνημονικούς τόπους, μουσεία, μνημεία και επετείους.

ISBN 9789600515480, έκδοση 2012

Λίγα λόγια για την συγγραφέα

Η Οντέτ Βαρών-Βασάρ (Αθήνα, γενν. 1957) είναι ιστορικός, διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αθηνών. Μελέτησε αρχικά τον Τύπο των νέων στην Κατοχή (Ελληνικός νεανικός τύπος: Καταγραφή 1941-1945, τόμ. Α΄-Β΄, εκδ. ΙΑΕΝ, Αθήνα 1987), και αργότερα τη στράτευση της νεολαίας στην Αντίσταση, ως θέμα της διδακτορικής της διατριβής.

Συμμετείχε στις δραστηριότητες της Εταιρείας Μελέτης Νέου Ελληνισμού Μνήμων τη δεκαετία του 80 και σ αυτές της Εταιρείας Μελέτης Ελληνικού Εβραϊσμού τη δεκαετία του 90 (ιδρυτικό μέλος). Ασχολείται με θέματα πολιτισμικής ταυτότητας της εβραϊκής διασποράς, με τη γενοκτονία των Εβραίων και με τη στρατοπεδική λογοτεχνία («Άουσβιτς: Η ανάδυση μιας δύσκολης μνήμης», Άουσβιτς, επιμ. Β. Γεωργιάδου – Α. Ρήγος, Καστανιώτης 2007, «Η γενοκτονία των Ελλήνων Εβραίων [1943-1944] και η αποτύπωσή της: μαρτυρίες, λογοτεχνία και ιστοριογραφία», Η εποχή της σύγχυσης: H δεκαετία του 40 και η ιστοριογραφία, επιμ. Γ. Αντωνίου – Ν. Μαραντζίδης, Εστία 2008).

Διδάσκει ιστορία στο Ελληνικό Ανοιχτό Πανεπιστήμιο. Από το 1995 εκδίδει και διευθύνει το περιοδικό Μετάφραση.

Έχει μεταφράσει πολλά έργα της γαλλικής και γαλλόφωνης γραμματείας (Φλωμπέρ, Σεμπρούν, Λυοτάρ, Τοντόροφ, Άναλις, Αλμπέρ Κοέν). Το 2005 τιμήθηκε με τη διάκριση του Ιππότη των Γραμμάτων και των Τεχνών από τον υπουργό Πολιτισμού της Γαλλίας.

Εκδοτικός Οίκος

Διαβάστε επίσης...

Please wait...

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε για όλα τα νέα του βιβλίου κατευθείαν στο e-mail σας. Εγγραφείτε τώρα!