Απ΄ την πρώτη στιγμή (κριτική)

[ γράφει ο Πάνος Γιαννάκαινας ]

Συμβαίνει συχνά μια συγκυρία μερικών δευτερολέπτων, μια σύμπτωση ή έστω ένα απρόβλεπτο πλην άκρως φυσιολογικό νοητικό κενό στην ροή της ανθρώπινης σκέψης, να εκτρέπει την πορεία μας στην ζωή, να καταστρέφει όσα με κόπο και λαχτάρα χτίζουμε, να διαλύει αγάπες κι έρωτες μονάκριβους. Ιδιαίτερα όταν ζούμε βίους… παράλληλους, εν κρυπτώ, σε ένα ανελεύθερο, καταπιεστικό πολιτικό καθεστώς, όπου η ανθρώπινη ζωή δεν έχει καμμία απολύτως αξία…Douglas Kennedy

Αυτός είναι ο κύριος άξονας του υπέροχου βιβλίου τού Douglas Kennedy που κυκλοφόρησαν στην χώρα μας οι εκδόσεις Μεταίχμιο υπό τον τίτλο Απ’ την πρώτη στιγμή. Πρόκειται για έναν ύμνο στην ακατάλυτη δύναμη της αγάπης, στην αιώνια επιστροφή προσώπων που λατρέψαμε, τις τύψεις που μας καταδυναστεύουν για όσους αδικήσαμε, τις ενοχές, την λυτρωτική αυτοτιμωρία. Σαν ανοιχτά γραμμάτια στοιβάζονται όσα απερίσκεπτα, όσα επιπόλαια απολέσαμε, η ζωή που ξέφυγε μέσ’ απ’ τ’ ακροδάχτυλά μας, ο ουρανός που δεν χαρήκαμε, εν τέλει η ίδια η ευτυχία που δεν χορτάσαμε. Κι όταν έρθει η κατάλληλη(;) στιγμή, ξεχύνονται από μέσα μας σαν υγρό παράπονο -δάκρυα που προσπαθούν να ξεπλύνουν τις πληγές που άφησε ο χρόνος…

Ο συγγραφέας, γεννημένος στην Αμερική αλλά έχοντας περάσει μεγάλο μέρος της ζωής του στην Ευρώπη, σε τούτο το βιβλίο καταφέρνει να «αναπαραγάγει» την ατμόσφαιρα του φόβου σε μια Γερμανία διχοτομημένη στα χρόνια του Ψυχρού Πολέμου. Οικογένειες χωρισμένες αδυσώπητα απ’ το διαβόητο Τείχος του Βερολίνου, άνθρωποι – πιόνια στα χέρια ενός άτεγκτου κι απάνθρωπου καθεστώτος, διεθνείς ανταγωνισμοί για την τέρψη των εντυπώσεων, παιχνίδια κατασκόπων, φυλακίσεις και θάνατος, αποτελούν τον καμβά της ιστορίας. Και μέσα σε όλα αυτά, παρεισφρέει η ανθρώπινη ανάγκη για επαφή, ο έρωτας, ακατάβλητος και πάντοτε τροπαιούχος, που δεν αφήνει περιθώρια στην τρέλα της καταδυνάστευσης αλλά και πληρώνει σε «σκληρό νόμισμα» τους τολμηρούς. Η σύμπτωση παίζει τα δικά της παιχνίδια, ο παμφάγος εγωισμός, η αμφιβολία και η ανασφάλεια τα δικά τους. Ενίοτε κερδίζει η καρδιά! Άλλοτε πάλι κερδίζει ο πόνος!

Περιγραφικός, αισθαντικός και ακριβής, ο Kennedy επιχειρεί να διεισδύσει στην ψυχολογία του κυνηγού της ευτυχίας, από την μια, και αυτήν του προδομένου ανθρώπου, από την άλλη. Μ’ ένα θαυμάσιο back-time τρικ στην αφηγηματική του ροή, χωρίς την παραμικρή απώλεια σφρίγους και με απόλυτη συνέπεια, «παρακολουθεί» τα βήματα των πρωταγωνιστών του εκ του σύνεγγυς, δίχως να κάνει αισθητή την παρουσία του. Οι ήρωές του, τραγικές φιγούρες υποταγμένες στην νομοτέλεια της φύσης τους αλλά και στην σιδηρά εξουσία της Λαϊκής Δημοκρατίας (που μόνο τέτοια δεν είναι), ολισθαίνουν στην γοητεία του έρωτά τους, παθιάζονται με την εύθραυστη ευτυχία που νιώθουν, ονειρεύονται το μέλλον και φυσικά αφήνονται στην δίνη της χαράς που συνεπαίρνει σαν κύμα τις αστικές καθημερινότητές τους -εν ολίγοις καταντούν εύκολα θύματα όσων κινούν παρασκηνιακά τα νήματα του ιστορικού γίγνεσθαι. Πικρός, αμετακίνητος στην πεποίθησή του ότι η ευτυχία εξαρτάται από χιλιάδες μικρές στιγμές, χιλιάδες μικρά νοήματα, βλέμματα, λόγια ή ακόμη και άναρθρες κραυγούλες σαν αυτές των εραστών, ο συγγραφέας συνθέτει μια ελεγεία τραγική προφανώς για να καταδείξει ότι όλα κρέμονται από μια στιγμή, από μια δύναμη υπερκόσμια που διέπει και καθορίζει τα των ανθρώπων, μια νομοτέλεια που κανείς δεν μπορεί να παραβλέψει -πόσω μάλλον να υπερνικήσει.

Είμαστε πρόθυμοι ν’ αγαπήσουμε, να συνδέσουμε την ζωή μας με την ζωή κάποιου αγαπημένου προσώπου, να συντρέξουμε, να συνδράμουμε, να θυσιαστούμε. Αλλά την ίδια στιγμή, ο εγωισμός μας δεν αφήνει περιθώρια για δεύτερες σκέψεις, η καρδιά μας, ευκολόπιστη, ανασφαλής και τρεμάμενη, πείθεται ότι είμαστε θύματα μιας κατάφωρης προδοσίας. Σκληροί δικαστές, δεν ανεχόμαστε στους άλλους το παραμικρό ελαφρυντικό, η ετυμηγορία μας σαν πέλεκυς πίπτει και κομματιάζει αυτό που αγαπήσαμε, αυτό που λατρέψαμε μα δεν πιστέψαμε ακλόνητα.

Αυτή είναι η ιστορία τού Τόμας Νέσμπιτ και της Πέτρα Ντούσμαν. Το Τείχος της ντροπής δεν κατάφερε να τους χωρίσει. Τους χώρισε όμως η δική τους επιπολαιότητα, η ελαφρότητα στην κρίση και ο άκαμπτος εγωισμός…

Ένα υπέροχο βιβλίο αφιερωμένο στον άνθρωπο και την τραγικότητα της ύπαρξης, τα «τείχη» που μόνοι μας υψώνουμε στον δρόμο για την ευτυχία, τον τρόμο που προκαλεί ο πολιτικός ολοκληρωτισμός και την μικροψυχία των ερωτευμένων που πιστεύουν ότι αποτελούν το κέντρο του κόσμου!

Εκδοτικός Οίκος

Διαβάστε επίσης...

Carlos Ruiz Zafόn – Ψυχογιός

Previous Image
Next Image

info heading

info content

Georges Simenon – Άγρα

Previous Image
Next Image

info heading

info content

Previous Image
Next Image

info heading

info content

Please wait...

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε για όλα τα νέα του βιβλίου κατευθείαν στο e-mail σας. Εγγραφείτε τώρα!