Χαρίτων Γιωτάκης: Στα έργα μου κυριαρχεί ένας «υπαρκτός» αντιήρωας!

[ συνέντευξη στον Πάνο Γιαννάκαινα ]

Ο Χαρίτων Γιωτάκης ακολουθεί τον δικό του μοναχικό δρόμο της συγγραφής, χαρίζοντάς μας μέχρι τώρα τέσσερα βιβλία που ξεχωρίζουν το καθένα για ιδιαίτερους λόγους. Οι αναγνώστες του δηλώνουν φανατικοί της περιπέτειας αλλά και της ελληνικής Ιστορίας: Στο πρώτο είδος, είναι η εξειδικευμένη γνώση του που σαγηνεύει, στο δεύτερο η εξαντλητική έρευνα και η λεπτομέρεια που κάνουν την διαφορά.

Με την ευκαιρία του τετάρτου βιβλίου του, Οι Άγγελοι αγαπούν τους αμαρτωλούς, που κυκλοφόρησε το καλοκαίρι που μας πέρασε, το superiorbooks.gr συνομίλησε μαζί του, θέτοντας ερωτήματα σύμφωνα και με τις επιθυμίες των αναγνωστών του.Οι Άγγελοι αγαπούν τους αμαρτωλούς

Στα τέσσερα μέχρι στιγμής βιβλία σας ακολουθείτε μια διπολική θεματολογία: Από τη μια ο ιστορικός «χώρος» των Σπαρτιατών και Αθηναίων πολεμιστών, με τα βιβλία σας: Σπαρτιάτες – Οι σκλάβοι του πολέμου και Εμαυτόν και μετά απάντων, από την άλλη οι περιπέτειες ενός «Φρουρού», του κατά κόσμον Αλέξανδρου ή επιχειρησιακά Μάρωνα, όπως είναι το κωδικό του όνομα, στα βιβλία Τιμωρία, η λέξη των θεών και το πλέον πρόσφατο Οι Άγγελοι αγαπούν τους αμαρτωλούς. Και τα τέσσερα οφείλω να ομολογήσω ότι είναι πραγματικά πολύ ενδιαφέροντα. Πώς συμβιβάζεται αυτή η διπλή «παρουσία» σας στα ελληνικά γράμματα και, απ’ όσο μπορείτε να γνωρίζετε, ποιο είδος είναι αυτό που περισσότερο ενθουσιάζει τους αναγνώστες σας;

Κατά την άποψή μου, ένας δημιουργός πρέπει να μπορεί να ελίσσεται και να αναπτύσσει λογοτεχνικώς κάθε είδους θεματολογία. Φυσικά, αργά ή γρήγορα θα καταλήξει σε έναν τομέα που θα ακολουθήσει οριστικώς και ο οποίος θα χαρακτηρίσει αυστηρά το συγγραφικό του ύφος.

Ουσιαστικά, τα έργα μου αφορούν μόνον σε ένα είδος λογοτεχνίας και χαρακτηρίζονται αποκλειστικώς από τη δική μου προσωπική τεχνική. Πρόκειται για μυθιστορήματα στα οποία κυριαρχούν οι συνεχείς και καταιγιστικές σκηνές δράσης, με χαρακτηριστικό τους την έντονη συναισθηματική και ψυχολογική πίεση προς τον αναγνώστη. Επίσης, ο –δυνητικά– πραγματισμός των αναπτυσσομένων ιστοριών και η πλαισίωσή τους από πληροφορίες (οι οποίες έπονται συστηματικής και κοπιώδους έρευνας και μελέτης) που παρουσιάζονται εντός του σώματος του κειμένου καθ’ όλη την ανάπτυξη του θέματος –όμως και υπό τη μορφή υποσελιδίων σημειώσεων–, δηλώνουν σαφώς την ενασχόλησή μου με ένα και μόνον είδος λογοτεχνίας. Η διαφοροποίηση ή η διπολική θεματολογία, όπως την ονομάζετε εσείς, αφορά μόνον την περιεχόμενη ιστόρηση του θέματος και όχι το είδος του.

Γενικότερα, έχω παρατηρήσει ότι οι αναγνώστες μου παρουσιάζουν μιαν ελαφρώς, μεγαλύτερη «συμπάθεια» προς τα μυθιστορήματά μου εκείνα τα οποία αναπτύσσουν το θέμα τους στη σύγχρονή μας εποχή. Οι λόγοι αυτής της μικρής «απόκλισης» σχετικά με την προτίμηση θα μπορούσαν να είναι διάφοροι, μεταξύ των οποίων και οι εξής: ο μεγάλος φόρτος πληροφοριών του ιστορικού μυθιστορήματος, ο οποίος το καθιστά αυτομάτως προσιτό περισσότερο σε εξειδικευμένο αναγνωστικό κοινό, η οικία συμπεριφορά και ανάπτυξη των χαρακτήρων ενός μυθιστορήματος που αφορά στην ίδια χρονική περίοδο στην οποία ζει και ο αναγνώστης του, καθώς επίσης και η θεματολογικώς ιδιόμορφη συμπεριφορά του πρωταγωνιστού χαρακτήρος (Αλέξανδρος/Μάρων), η οποία εξάπτει τη φαντασία και προκαλεί τη γέννηση της επιθυμίας για την αποκάλυψη των επομένων δράσεών του.

Η γραφή σας καταδεικνύει την κοπιαστική μελέτη που έχει προηγηθεί, τις ατέλειωτες ώρες έρευνας, και τη γόνιμη αφομοίωση των πληροφοριών και γνώσεων πριν την παράδοσή σας στην μυθιστορία. Πείτε μας για αυτήν την κοπιώδη διαδικασία τής συλλογής και κατάταξης των στοιχείων που ήταν απαραίτητα για τη συγγραφή των βιβλίων σας.

Τιμωρία, η λέξη των θεώνΚάθε έργου μου προηγείται έρευνα και μελέτη σχετική με το θέμα του. Αυτό απευθείας σημαίνει: Προσεκτική ανάγνωση όγκου ειδικής βιβλιογραφίας, δημοσιεύσεων, διατριβών και μελετών επιστημόνων –ειδημόνων– του είδους που εξετάζω, ιδιαίτερα μαθήματα δίπλα σε πανεπιστημιακούς καθηγητές για την ανάλυση των εκατοντάδων ερωτήσεών μου οι οποίες ανέκυψαν κατά την πορεία της αναγνώσεως των προαναφερομένων συγγραμμάτων, ταξίδια, επισκέψεις σε αρχαιολογικούς χώρους και αιτήσεις απαντήσεων -σε εξαιρετικά ειδικά θέματα- σε ιδρύματα του εξωτερικού, τα οποία εξειδικεύονται στο θέμα τού κάθε βιβλίου μου. Όλα τα παραπάνω συνεπάγονται μακρά χρονική διάρκεια εξαντλητικής μελέτης, αφοσίωση στο αντικείμενό μου και απόλυτη προσήλωση στον τελικό μου «στόχο». Όμως το δυσκολότερο όλων είναι ότι όλη αυτή η προσπάθεια πρέπει να συμπορεύεται ομαλά με τη ροή της επαγγελματικής και πολύ περισσότερο της οικογενειακής μου ζωής.

Οι περισσότεροι νεοέλληνες γνωρίζουν ελάχιστα πράγματα από την τέχνη του πολέμου των προγόνων μας, αλλά και τον πολιτισμό, την δημόσια διοίκηση, τους νόμους, τα ήθη και τα έθιμά τους. Διαβάζοντας κανείς τα βιβλία σας ανακαλύπτει πόσο πολλά δεν μας είπαν ποτέ δάσκαλοι και καθηγητές μας, ακολουθώντας ασφαλώς τα εκάστοτε προγράμματα και τις επιταγές του Υπουργείου Παιδείας. Σήμερα αυτή η απόκρυψη θεωρείται από τους περισσότερους ως σκόπιμη. Θα ήθελα την άποψή σας επ’ αυτού…

Ο όγκος γνώσεως σχετικά με τον στρατιωτικό, πολιτικό και ιδιωτικό βίο των αρχαίων προγόνων μας είναι τεράστιος. Εξαιρουμένων κάποιων περιπτώσεων, πιστεύω ότι γενικότερα η γνώση Ιστορίας την οποία λαμβάνει ο μαθητής κατά την υποχρεωτική εκπαίδευσή του είναι επαρκής (τουλάχιστον μέχρι και πριν λίγα χρόνια). Με τις τεράστιες σύγχρονες ανάγκες ενός μαθητή για πλήθος γενικών γνώσεων, οι πληροφορίες τις οποίες λαμβάνει σχετικά με την αρχαία Ιστορία μας χαρακτηρίζονται -μέχρις ενός μικρού βαθμού- ικανοποιητικές. Η εξειδίκευση και ο βομβαρδισμός με συνεχείς επιπλέον πληροφορίες τού ήδη βεβαρυμμένου προγράμματος των παιδιών θα είχε κατά την άποψή μου το αντίθετο αποτέλεσμα.

Εκεί που διαφωνώ με το ισχύον σύστημα εκπαίδευσης είναι η αποστασιοποίηση από τη γνώση (οποιασδήποτε μορφής). Δηλαδή η αποκοπή των μαθητών από τη ροή της εκπαίδευσης. Όσον αφορά το μάθημα της Ιστορίας –που απασχολεί και την ερώτησή σας–, τα παιδιά αποφοιτούν από τα σχολεία έχοντας την εντύπωση ότι, σε γενικές γραμμές τουλάχιστον, έμαθαν σχεδόν τα πάντα! Η αίσθηση που απεκόμισαν είναι ότι ελάχιστα υπάρχουν ακόμη τα οποία αφορούν στο μάθημα τούτο και πως αυτά πρέπει να απασχολήσουν αποκλειστικώς τους φοιτητές του ειδικού τμήματος αυτής της επιστήμης… Ίσως, λοιπόν θα έπρεπε οι μαθητές να ωθούνται συστηματικότερα και εντονότερα προς την απόκτηση γνώσης σχετικά με τη συνολική ροή της Ιστορίας του έθνους μας, διότι αυτή είναι (μεταξύ άλλων) που θα τους οπλίσει με την ανάλογη γνώση για την αντιμετώπιση των δυσκολιών –ή και των δεινών– τα οποία θα συναντήσουν είτε ως μεμονωμένα άτομα είτε συνολικά ως ενεργά μέλη τής κοινωνίας μας.

Ο Αλέξανδρος (Μάρων) αποτελεί τον κεντρικό ήρωά σας, τον πρωταγωνιστή στα δύο βιβλία σας. Πώς εμπνευστήκατε τον συγκεκριμένο χαρακτήρα και από πού αντλείτε την γνώση που διαφαίνεται μέσα από τις τόσες ουσιαστικές λεπτομέρειες σχετικά με τους κανόνες εμπλοκής ειδικών δυνάμεων, τα οπλικά συστήματα, τους ηθικούς κανόνες και τις συνήθειες των «πολεμιστών» κ.λπ.

Όπως τόνισα και παραπάνω, τα μυθιστορήματά μου εκείνα που αναφέρονται στην σύγχρονη εποχή χαρακτηρίζονται από έναν –εν δυνάμει– πραγματισμό. Ασφαλώς, πρόκειται εξ ολοκλήρου για δημιουργήματα της φαντασίας μου, τα οποία όμως κινούνται λογοτεχνικώς σε μιαν απολύτως υπαρκτή διάσταση. Μπορεί οι περιγραφόμενες καταστάσεις να «γεννήθηκαν» για τις ανάγκες της συγγραφής των εν λόγω έργων μου, τα επί μέρους επεισόδιά τους όμως είναι πραγματικά. Δηλαδή οι κάθε είδους πληροφορίες που παρέχονται, οι καταστάσεις, οι τακτικές μάχης, τα συμβάντα (ιατρικά, ψυχολογικά, μαχητικά), και γενικότερα οτιδήποτε περιγράφεται μέσα στις σελίδες αυτών των μυθιστορημάτων θα μπορούσε να έχει συμβεί στην απτή πραγματικότητα, αφού δεν απέχει ούτε κατ’ ελάχιστον απ’ αυτήν. Τούτο σημαίνει ότι, τα περιστατικά τα οποία συνθέτουν τις ιστορίες μου –ως μεμονωμένα επεισόδια– μπορεί να είναι, για παράδειγμα, μέρη του εκπαιδευτικού προγράμματος ενός στρατιωτικού τμήματος, όπως επίσης και της συνολικής συμπεριφοράς των ανθρώπων με τους οποίους συνυπάρχουμε. Όμως, όλα αυτά μαζί συγκεντρωμένα συνθέτουν τον καμβά του φανταστικού πλαισίου των έργων μου.Σπαρτιάτες - Οι σκλάβοι του πολέμου

Ο Αλέξανδρος/Μάρων είναι ένας «υπαρκτός» αντιήρωας! «Υπαρκτός», διότι η δράση και η συμπεριφορά του είναι ανθρωπίνως φυσιολογικές και όχι εξωπραγματικές, όπως συμβαίνει στις ακριβές και άκρως εντυπωσιακές κινηματογραφικές παραγωγές. Παρ’ όλ’ αυτά, πρόκειται για έναν αντιήρωα, διότι, καίτοι πρωταγωνιστής του μυθιστορήματος, παρουσιάζει μιαν αλλόκοτη συμπεριφορά καθόλου φιλική προς τον αναγνώστη και περισσότερο συναφή προς εκείνο που ως αναγνώστες και ως θεατές έχουμε χρόνια τώρα συνηθίσει να αντιπαθούμε, παρά να αγαπάμε… Μόνος του υποβιβάζει τον εαυτό του από πρωταγωνιστή σε βοηθητικό χαρακτήρα σε κάθε φάση του κειμένου, παραδίδοντας την «ηγεσία» των σκηνών (αλλά και τη συμπάθεια των αναγνωστών του) στους συμπρωταγωνιστές του, παρουσιάζοντας μια ακραία και ίσως αντιπαθητική ψυχική σύνθεση.

Η ανάγκη για την σύνθεση ενός τόσο πολύπλοκου χαρακτήρος γεννήθηκε όχι μόνον από την πίεση που ασκούσε η εξάντληση των σχετικών θεμάτων λόγω της υπερφόρτωσης του κοινού με δημοσιευμένα έργα (μυθιστορήματα ή και κινηματογραφικές παραγωγές), αλλά και από την επιθυμία μου για την ύπαρξη ενός απόλυτα πραγματικού/φυσιολογικού «λογοτεχνικού» πρωταγωνιστή ενός έργου καταιγιστικής δράσης.

Ο χαρακτήρας του Μάρωνα είναι εξαιρετικά αντιφατικός: Ευαίσθητος και ευγενικός, αμείλικτος, αδυσώπητος, τίμιος μα και υπολογιστής, ακέραιος αλλά και καταστροφικός. Σίγουρα ανθρώπινος! Πόσο συχνά μπορεί κάποιος να συναντήσει έναν τέτοιο χαρακτήρα στις μέρες μας;

Πιστεύω πως πολλοί άνθρωποι παρουσιάζουν έντονα αντιφατικές συμπεριφορές, σε συνδυασμό με μια πολύπλοκη προσωπικότητα, όμως το ότι ίσως σε καμία στιγμή της ζωής τους δεν θα χρειασθεί (ή δεν θα το αποφασίσουν) να δράσουν δυναμικά, ώστε αυτό να γίνει γνωστό στον κοινωνικό τους περίγυρο, κάνει αυτή την τάση να χαρακτηρίζεται γενικώς ως απίθανη ή έστω ως σπάνια.

Ποια στοιχεία τού Μάρωνα θεωρείτε ότι σαγηνεύουν περισσότερο το αναγνωστικό σας κοινό και ποια τους περισσότερο «ψαγμένους», τους ανθρώπους δηλαδή των ειδικών δυνάμεων πάσης φύσεως, για τους οποίους γνωρίζουμε ήδη ότι τα μυθιστορήματά σας αποτελούν το κοινώς λεγόμενο must της σύγχρονης ανάγνωσης;

Αυτό που έχω παρατηρήσει είναι ότι, από τα χαρακτηριστικά του Μάρωνος, έλκει τους αναγνώστες περισσότερο το ότι είναι αμείλικτα απρόβλεπτος. Εάν παρατηρήσει κάποιος με προσοχή τις ενέργειές του, θα διαπιστώσει ότι δεν παρουσιάζουν καμμία ακολουθία και καμμία συνέπεια. Από μόνο του αυτό το χαρακτηριστικό τον καθιστά άξιο περαιτέρω διερεύνησης, καθώς οδηγεί τον αναγνώστη σε πλήθος αντιφατικών/αντικρουομένων συναισθημάτων.

Έχω διαπιστώσει πως οι αναγνώστες που στον βίο τους κατατάσσονται στους ανθρώπους οι οποίοι -με τον έναν ή τον άλλο τρόπο- ζουν μέρος των περιγραφομένων στα βιβλία μου καταστάσεων συνταράσσονται με μιαν άλλη διαπίστωση που προκύπτει από τη μελέτη των εν λόγω έργων: Προφανώς πλημμυρίζονται από την απογοήτευση που πηγάζει από το ατελέσφορο κάποιων εξελίξεων ή ακόμη και της κατακλείδας των ενεργειών του Μάρωνος. Η γενική τάση ζωής ενός ανθρώπου είναι, γονιδιακώς, να ελπίζει ότι όλες του οι δράσεις θα στεφθούν με επιτυχία και πως η αισιοδοξία θα πρέπει να είναι ο βατήρας κάθε νέας προσπάθειας. Δυστυχώς, στον «αληθινό κόσμο» αυτό παραμένει μία ουτοπική θεώρηση των καταστάσεων, με την αποτυχία να καραδοκεί και πολλές φορές να επικρατεί των ενεργειών καθενός ανθρώπου. Το (αληθινό) ποσοστό που αφορά σε αυτή την κατάληξη της κάθε λογής προσπάθειας απογοητεύει εκείνους οι οποίοι ζουν μια έντονη ζωή, καταδεικνύοντάς τους σαφώς ότι, παρά τις καλές μας προθέσεις, οι έννοιες «προσπάθεια» και «επιτυχία» δεν συναντώνται πάντα…

Ποιες οι λογοτεχνικές σας καταβολές; Ποια αναγνώσματα θεωρείτε ως «σταθμό» στην εξέλιξή σας ως συγγραφέα; Αναφέρετε, παρακαλώ, ονόματα και τίτλους βιβλίων που σας συναρπάζουν ως αναγνώστη.

Τα αναγνώσματα που έχω μελετήσει (εκτός εκείνων που χρειάστηκαν για να αποκτήσω την ειδική γνώση για την ολοκλήρωση των δικών μου πονημάτων) δεν παρουσιάζουν κάποια πρωτοτυπία. Έργα μεγάλων κλασσικών συγγραφέων –όλων των περιόδων και θεματολογιών– είναι μέσα σε εκείνα που βρέθηκαν στο λογοτεχνικό μου στόχαστρο. Όλα με εντυπωσίασαν στον μέγιστο βαθμό για πληθώρα λόγων, όμως κανένα δεν με επηρέασε ως συγγραφέα. Πάντοτε υποστηρίζω ότι κάθε δημιουργός πρέπει να παρουσιάζει μοναδικότητα τεχνικής, ώστε το έργο του να αποστασιοποιείται και να χαρακτηρίζει αυστηρώς τον ίδιο ως σφραγίδα των προσπαθειών του.

Εμαυτόν και μετά απάντωνΕπικοινωνείτε με τους αναγνώστες σας; Έτυχε να διαπιστώσετε, μιλώντας μαζί τους, ότι κάτι αντελήφθησαν διαφορετικά από αυτό που θέλατε να «περάσετε» γράφοντας; Μια διαφορετική ερμηνεία, ίσως, μια διάσταση απόψεων στα «ιστορικά» σας βιβλία…

Επικοινωνώ τακτικώς με τους αναγνώστες μου (όσο αυτό είναι δυνατόν). Υπάρχουν φορές που διαπιστώνω ότι κάποιοι εξ αυτών αντελήφθησαν με διαφορετικό τρόπο μέρη του κειμένου μου και όσων αυτό θέλησε να τους μεταφέρει. Μπορώ, λοιπόν, να υποστηρίξω ότι τούτο είναι κάτι που με εξιτάρει ως λογοτέχνη, διότι ο αναγνώστης πρέπει να είναι ελεύθερος να διυλίσει, ο καθένας με τον δικό του τρόπο, αυτά που μελετά. Από την άλλη, ο συγγραφέας πρέπει να δημιουργεί με λογοτεχνική ευελιξία, ούτως ώστε να παρέχει στους αναγνώστες του τη μοναδική ευκαιρία να απολαύσουν το έργο του με τον δικό τους τρόπο και όχι καθοδηγούμενοι από την ύψωση του διδασκαλικού χάρακα! Φυσικά, όπως όλες οι καταστάσεις, έτσι και αυτή η «ελευθερία» έχει ένα αυστηρά περιορισμένο και σύντομο όριο…

Τι περιμένουμε στο άμεσο μέλλον από τον συγγραφέα Χαρίτωνα Γιωτάκη; Θα υπάρξει συνέχεια στις περιπέτειες του Μάρωνα; Ποια τα σχέδιά σας;

Έχοντας ολοκληρώσει τη μελέτη όλων εκείνων που χρειάζομαι για το επόμενο έργο μου, βρίσκομαι στην αρχή της συγγραφής των επομένων περιπετειών του Μάρωνος -η τρίτη συνέχεια αυτού του έργου είναι υπό εξέλιξη!

Είναι πολύ νωρίς για να κάνω άλλα λογοτεχνικά σχέδια. Ελπίζω, πάντως, να βρεθώ στην ευχάριστη θέση να προσφέρω στους αναγνώστες που θα με τιμήσουν δημιουργίες ανάλογες της εμπιστοσύνης που μου έχουν δείξει μέχρι τώρα.

Ποια η άποψή σας για τα σημερινά εκδοτικά δρώμενα στην χώρα μας; Τι θα συνιστούσατε στους Έλληνες εκδότες και τι στους συναδέλφους σας συγγραφείς;

Δυστυχώς, η δεινή κατάσταση στην οποία βρίσκεται η χώρα μας αυτή την περίοδο δεν θα ήταν δυνατόν να μην επηρεάσει και τον εκδοτικό χώρο. Πρέπει όλοι –και κυρίως οι δημιουργοί– να κατανοήσουμε ότι οι εκδότες, πέραν των καλών τους προθέσεων, είναι ιδιοκτήτες επιχειρήσεων οι οποίες έχουν έξοδα και στηρίζονται στις ορθές –επιχειρηματικά– ενέργειές τους. Όμως, όπως δεν είναι δυνατόν να εκδίδεται κάθε έργο που παρουσιάζεται προς αξιολόγηση, έτσι πρέπει να γίνει κατανοητό ότι δεν γίνεται και να παρουσιάζονται στο κοινό συνεχώς τα ίδια θέματα και οι ίδιες τεχνικές. Η ισορροπία είναι και σε αυτόν τον τομέα η λέξη με την ειδοποιό σημασία. Οι εκδότες αναλύουν προσεκτικά το έργο που θα εκδώσουν βάσει της ποιότητος και της πιθανής εμπορικής του απήχησης. Με τον ίδιο τρόπο και την ίδια βαρύτητα θα πρέπει να εξετάζουν και την επέκτασή τους σε νέα είδη, τάσεις και δημιουργούς. Τα «άλματα» εγκυμονούν κινδύνους, πλην όμως και η στασιμότητα επιφέρει μονοτονία και ύπνωση!

Κλείνοντας, θα ήθελα ευχαριστήσω τους αναγνώστες που επέλεξαν να ασχοληθούν με τις λογοτεχνικές μου προσπάθειες και ελπίζω να καταφέρω στο μέλλον να πείσω ακόμη περισσότερους να μελετήσουν τα έργα μου. Βεβαίως ευχαριστώ θερμώς κι εσάς που μου προσφέρατε βήμα για μια ακόμη επικοινωνία με τους φίλους της λογοτεχνίας.

Εκδοτικός Οίκος

Διαβάστε επίσης...

Please wait...

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε για όλα τα νέα του βιβλίου κατευθείαν στο e-mail σας. Εγγραφείτε τώρα!