Ερωτόκριτος

Σηµαντικὸς σταθµὸς στὴν ἱστορία τῶν νεοελληνικῶν σπουδῶν καὶ ἰδιαίτερα στὴ µελέτη τῆς Κρητικῆς Λογοτεχνίας ὑπῆρξε ἡ πρώτη µεγάλη κριτικἠ ἔκδοση τοῦ Ἐρωτοκρίτου τὸ 1915 στὸ Ἡράκλειο ἀπὸ τὸν Στέφανο Ξανθουδίδη, τὸν πατριάρχη τῶν κρητολογικῶν σπουδῶν. Ὁ ἐκδότης, κορυφαῖος µελετητὴς τῆς µεσαιωνικῆς καὶ µεταβυζαντινῆς ἑλληνικῆς λογοτεχνίας στὴν ἐποχή του, µᾶς ἔδωσε ἕνα ἐντυπωσιακὸ δεῖγµα τοῦ κριτικοῦ πνεύµατος καὶ τῆς σπάνιας ἱκανότητάς του νὰ ἀντιµετωπίζει µεγάλα καὶ δυσεπίλυτα φιλολογικὰ προβλήµατα, νὰ χαράσσει νέους δρόµους καὶ νὰ δίδει εὔστοχες λύσεις. Ὥς τὴν ἐποχή του, ὁ Ἐρωτόκριτος κυκλοφοροῦσε σὲ λαϊκὲς ἐκδόσεις, ποὺ στηρίζονταν στὴν πρώτη ἔκδοση τοῦ κειµένου στὴ Βενετία τὸ 1713.

Κάθε λαϊκὴ ἔκδοση ἐπαναλάµβανε τὴν προηγού-µενη πολλαπλασιάζοντας τὰ σφάλµατα στὴν ἰδιωµατικὴ κρητικὴ γλώσσα τοῦ κειµένου καὶ στὴ στιχουργία του. Ὁ Ξανθουδίδης µπόρεσε, πρῶτος αὐτός, νὰ δώσει ἕνα ἑνιαῖο κείµενο ἰδιωµατικῆς λογοτεχνίας, ἀποκαθαρµένο καὶ ἀπαλλαγµένο ἀπὸ τὰ σφάλµατα καὶ τὶς ἀδυναµίες τῆς πρώτης ἔκδοσης. Τὸ πιὸ σηµαντικὸ εἶναι ὅτι διέλυσε τὶς πλάνες πολλῶν λογίων τῆς ἐποχῆς του (Κ. Σάθα, Ν. Πολίτη κ. ἄ.), ποὐ πιστευαν ὅτι ὁ µεσαιωνικὸς πυρήνας τοῦ ἔργου ἦταν «ἀθηναἱκός», εἶχε δηλαδὴ σχέση µὲ τὴν Ἀθήνα, καὶ συνέδεσε ὁριστικὰ καὶ ἀναµφισβήτα τὸ κείµενο µὲ τὴ βενετοκρατούµενη Κρήτη. Στὸν Ξανθουδίδη ὀφείλεται ἐπίσης ἡ σωστὴ γραµµατολογικὴ µελέτη τοῦ ἔργου καὶ ἡ ἐπισήµανση τῶν µεγάλων προβληµάτων του. Γιὰ περισσότερα ἀπὸ 70 χρόνια αὐτὴ ἡ ἔκδοση ἦταν ἡ βάση γιὰ τὴ διδασκαλία τοῦ κειµένου στὰ σχολεῖα καὶ στὰ Πανεπιστήµια, ἀλλὰ καὶ γιὰ ὅλες τὶς σχετικὲς µὲ τὸν «Ἐρωτόκριτο» µελέτες φιλολόγων καὶ ποιητῶν (Λ. Πολίτη, Ἐµµ. Κριαρᾶ, Μ. Μανούσακα, Στ. Ἀλεξίου, Γ. Σεφέρη κ.ἄ). Ἀπὸ αὐτὴν τροφοδοτήθηκαν ἐπίσης καὶ ὅλα τὰ ἑλληνικὰ λεξικά, ὅπως καὶ τὸ µνηµειῶδες Λεξικὸ τῆς Μεσαιωνικῆς Ἑλληνικῆς τοῦ Ἐµµανουὴλ Κριαρᾶ Κριαρᾶ.

Ἡ σύγχρονη κριτικὴ ἔκδοση τοῦ Στ. Ἀλεξίου (Ἀθήνα, 1980) εἶναι ἕνα νέο µεγάλο βῆµα στὴν ἀποκατάσταση τοῦ κειµένου καὶ στὴ µελέτη τῶν προβληµάτων του, ἀλλὰ δὲν ἔχει ἀκυρώσει ἐντελῶς τὴν ἔκδοση τοῦ Ξανθουδίδη. Πολλὰ ἀπὸ τὰ προβλήµατα τοῦ Ἐρωτοκρίτου, ποὺ δὲν µπόρεσε νὰ λύσει ὁ Ξανθουδίδης, παραµένουν ἀκόµη καὶ σήµερα ἀνοικτὰ καὶ διχάζουν τοὺς µελετητές, παρὰ τὴν πρόοδο τῶν βενετοκρητικῶν ἐρευνῶν.

ISBN 9786185024772, έκδοση 2016

Λίγα λόγια για τον συγγραφέα

Ο Βιτσέντζος Κορνάρος έζησε στην Κρήτη το 1553-1613.

Είναι ο πιθανότερος ποιητής του Ερωτόκριτου.

Η οικογένειά του ήταν πολύ πλούσια. Ο Βιτσέντζος ήταν ο μικρότερος από τους πέντε γιούς του Βενετοκρήτου Ιακώβου Κορνάρου. Γεννήθηκε στις 26 Μαρτίου του 1553 στο χωριό Τραπεζούντα κοντά στην Σητεία. Κατάγεται από τους ευγενείς Κορνάρους της Σητείας. Έμεινε εκεί ώς το 1590, δηλαδή έως τα τριανταπέντε του χρόνια.

Η χρονολογία του γάμου του με την Μαριέτα Zeno είναι άγνωστη και το μόνο που ξέρουμε είναι ότι αυτός ο γάμος έγινε στον Χάνδακα. Η γυναίκα του ήταν από παλιά οικογένεια με μεγάλη κτηματική περιουσία. Από την γυναίκα του απέκτησε δύο κόρες, την Κατερούτσα και την Ελένετα. Μετά τον γάμο του και την μόνιμη πια εγκατάστασή του στην πόλη που γεννήθηκε, από το 1598-1600 έζησε μαζί με τα παιδιά του και την γυναίκα του.

Υπάρχουν φήμες ότι ο Κορνάρος εγκαταστάθηκε στον Χάνδακα κοντά στους δύο αδερφούς του, τον Ιωάννη Φραγκίσκο και τον Αντρέα.

Πέθανε στον Χάνδακα μετά τις 12 Αυγούστου του 1613 και θάφτηκε στο μοναστήρι του Αγίου Φραγκίσκου. Η αιτία του θανάτου του είναι άγνωστη αλλά αν υπολογίσουμε ότι έζησε 35 χρόνια στην Σητεία, θα πρέπει να πέθανε γύρω στα 58 του χρόνια.

Εκδοτικός Οίκος

Διαβάστε επίσης...

Please wait...

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε για όλα τα νέα του βιβλίου κατευθείαν στο e-mail σας. Εγγραφείτε τώρα!