Ο αναγκαίος θάνατος του Λιούις Γουίντερ (κριτική)

[ γράφει ο Γρηγόρης Αζαριάδης ]

Κάτω από τον μουντό ουρανό της Σκωτίας απλώνεται η τεράστια σκιά του Ίαν Ράνκιν. Ο δημιουργός του μοναδικού Ρέμπους απολαμβάνει την κυριαρχική παρουσία στο αστυνομικό μυθιστόρημα της χώρας, έχοντας αποδώσει με τον αυθεντικότερο τρόπο το ζοφερό κλίμα της αντιπαράθεσης εκπροσώπων του νόμου και κυκλωμάτων παρανόμων στο μολυβένιο Εδιμβούργο.

Δειλά δειλά όμως κάνουν την εμφάνιση τους και μερικοί νεώτεροι Σκωτσέζοι αστυνομικοί συγγραφείς, που διαγκωνίζονται να βρουν τον προσωπικό τους χώρο για να μας αφηγηθούν τις ιστορίες τους. Χαρακτηριστική περίπτωση ο γεννημένος το 1982 Malcolm Mackay, που έγραψε την «Τριλογία της Γλασκώβης», με βασικό θέμα τον υπόκοσμο της πόλης, και απέσπασε με αυτό το πρώτο έργο του το βραβείο Bloody Scotland Crime book of the year. photo Malcolm Mackay 2_zpsnabxybhq.jpg

Εμείς θα ασχοληθούμε με το πρώτο βιβλίο της Τριλογίας, το Ο αναγκαίος θάνατος του Λιούις Γουίντερ. Η ιστορία ξεκινάει όταν ο Τζων Γιάνγκ, δεξί χέρι του Πήτερ Τζέιμσον, ενός από τα πιο σημαντικά ονόματα στον υπόκοσμο της Γλασκώβης, αναθέτει στον επαγγελματία πληρωμένο δολοφόνο Κάλουμ Μακ Λιν την δολοφονία του παρηκμασμένου κακοποιού Λιούις Γουίντερ. Ο Γουίντερ, έχοντας σπαταλήσει 25 χρόνια σε μικροδουλειές, παραμένει ακόμη στον πάτο. Στην προσπάθεια να κλείσει μια σοβαρή συμφωνία, μπαίνει στα χωράφια τού Τζέιμσον. Κι εκείνος πρέπει να τον εξαφανίσει. Όχι επειδή η συμφωνία απειλεί σε μεγάλο βαθμό τα συμφέροντά του, αλλά περισσότερο για να στείλει ένα ξεκάθαρο μήνυμα στους ανταγωνιστές του, ότι δεν θα επιτρέψει να πάρουν ένα κομμάτι από τις «επιχειρήσεις» του.

Ο Κάλουμ αναλαμβάνει το συμβόλαιο κι αρχίζει την παρακολούθηση του Γουίντερ και της μοιραίας Ζάρα Κόουπ, της γυναίκας με την οποία συζεί. Σαν σωστός επαγγελματίας, πρέπει να σχεδιάσει την εκτέλεση του Γουίντερ μέχρι την πιο μικρή λεπτομέρεια. Να δει το σπίτι όπου μένει, τον τρόπο που διασκεδάζει, τα καθημερινά ωράρια και τις συνήθειές του. Διαπιστώνει ότι ο Γουίντερ με την Ζάρα βγαίνουν συχνά έξω τα βράδια κι επιστρέφουν αργά, σχεδόν μεθυσμένοι. Μερικές φορές φέρνουν σπίτι και κάποιους που γνώρισαν σ’ αυτές τις νυχτερινές εξόδους.

Ο Κάλουμ θεωρεί πως θα χρειαστεί βοήθεια και απευθύνεται σε κάποιον φίλο, τον Τζωρτζ, που έχει κι αυτός εμπειρία εκτελεστή. Το σχέδιο όμως αρχίζει να παρεκκλίνει, καθώς, τη νύχτα που επιλέγουν ο Κάλουμ με τον Τζώρτζ να δολοφονήσουν τον Γουίντερ, το ζευγάρι γυρίζει στο σπίτι συνοδευόμενο από έναν νεαρό, τον Στιούαρτ Μάκιντος. Ο Στιούαρτ, αντιλαμβανόμενος ότι ο Γουίντερ είναι μεθυσμένος, βλέπει την ευκαιρία να απολαύσει μια καυτή ερωτική βραδιά με την Ζάρα. Όταν οι δύο εκτελεστές εισβάλλουν στο σπίτι και συλλαμβάνουν την Ζάρα με τον Στιούαρτ γυμνούς, είναι πλέον αργά. Θα προχωρήσουν στην υλοποίηση του σχεδίου τους, αλλά θα αφήσουν πίσω δύο μάρτυρες. Και τα πράγματα θα περιπλακούν ακόμη περισσότερο, καθώς η Ζάρα ανακαλύπτει στην κρεβατοκάμαρα ένα δέμα με ναρκωτικά και χρήματα, που έκρυβε ο νεκρός.

Τις έρευνες αναλαμβάνει ο σκληροτράχηλος και άφθαρτος επιθεωρητής Μάικλ Φίσερ, ο οποίος θα αντιμετωπίσει όλα τα αποβράσματα του υπόκοσμου της πόλης και ταυτόχρονα θα βρει κάθε μορφής εμπόδιο από διεφθαρμένους συναδέλφους αστυνομικούς. Η συνέχεια… επί του βιβλίου!

Ο Mackay έχει ένα πολύ προσωπικό και ιδιόρρυθμο στιλ γραφής. Το στακάτο ύφος είναι ακριβώς και το μεγαλύτερο πλεονέκτημά του. Μικρές κοφτές φράσεις που σπάνια ξεπερνούν τις δυο τρεις γραμμές. Αποφεύγει σαν το διάολο το λιβάνι να χρησιμοποιήσει επιτηδευμένες περιγραφές, ωραία επίθετα και εξυπνακίστικες μεταφορές. Το κείμενό του φλερτάρει με μια δωρική λιτότητα και ισορροπεί αριστοτεχνικά στο σκοινί του απόλυτου ρεαλισμού. Θυμίζει Αγγλικό free cinema -ωμή πραγματικότητα που αγγίζει τα όρια του κυνισμού.

Ο συγγραφέας δημιουργεί μια εξαιρετική ατμόσφαιρα κλασικού νουάρ, όπου κυρίαρχες παράμετροι είναι οι χαμηλοί φωτισμοί κι οι άνθρωποι που λειτουργούν στα σύνορα του νόμου και της παρανομίας. Καταπληκτική απεικόνιση της πόλης τη νύχτα, σκληροί άντρες του υποκόσμου, που κινούνται μέσα σε μισοφωτισμένους δρόμους και πίνουν σε γκλαμουράτα μπαρ με τη συνοδεία μοιραίων γυναικών που τους αρέσουν τα δυνατά ποτά και το εύκολο σεξ. Και παραδίπλα, διεφθαρμένοι αστυνομικοί που παρέχουν κάθε είδους προστασία στα αφεντικά των παράνομων δραστηριοτήτων της Γλασκώβης.
 photo Malcolm Mackay 1_zpseryqffph.jpg

Είναι προφανής η έρευνα του Mackay στον χώρο του υποκόσμου. Οι περιγραφές των ντετέκτιβς και των μικρών και μεγάλων κακοποιών που λυμαίνονται την πόλη είναι υψηλού επιπέδου. Ο τρόπος που σκέπτονται κι οι μέθοδοι που χρησιμοποιούν υπονοούν τον χρόνο που αφιερώθηκε στην μελέτη αυτών των στοιχείων. Ιδιαίτερη μνεία πρέπει να γίνει στην αναπαράσταση του κυκλώματος των πληρωμένων εκτελεστών. Η μοναχική ζωή του Κάλουμ Μακ Λιν ξεδιπλώνεται με τον πιο ρεαλιστικό τρόπο πάνω στο χαρτί. Οι συνήθειές του, η καθημερινή πρακτική, η προσήλωσή του να μείνει μακριά από κάθε ενέργεια που θα μπορούσε να δημιουργήσει υποψίες σε βάρος του, η  απαγόρευση δημιουργίας οποιασδήποτε σοβαρής σχέσης με γυναίκες, η απόσταση που πρέπει να κρατήσει από την οικογένεια και τους φίλους, ακόμη και ο τρόπος που θα πρέπει να μιλήσει στον τοπικό νονό κατά την ανάθεση του συμβολαίου, ώστε να μην δημιουργήσει το παραμικρό ερωτηματικό -όλα αυτά περιγράφονται με μοναδικά αυθεντικό τρόπο.

Ένα επίσης πολύ ενδιαφέρον στοιχείο αποτελεί και η τακτική που επιλέγει ο συγγραφέας για να προσεγγίσει τους κεντρικούς χαρακτήρες τού μυθιστορήματος. Σχεδόν Μπρεχτική αποστασιοποίηση. Η κάμερα είναι στημένη μακρυά, παρατηρεί και καταγράφει από κάποια απόσταση. Δεν υπάρχουν κοντινά πλάνα -έχουν θυσιαστεί στον βωμό μιας όσο το δυνατό αντικειμενικότερης θεώρησης των ηρώων. Από ένα σημείο και πέρα, τα πρόσωπα του μυθιστορήματος έχουν αυτονομηθεί, έχουν την δική τους αυτοτέλεια και θαρρείς ότι ο δημιουργός έχει αποτραβηχτεί στο παρασκήνιο, καταγράφοντας απλώς τον τρόπο με τον οποίο ενεργούν.

Συμπερασματικά, πρόκειται για ένα πολύ ενδιαφέρον αστυνομικό μυθιστόρημα, γραμμένο σε χαμηλούς, υπόκωφους τόνους, με περιεκτική πλοκή που κρατάει αμείωτο το ενδιαφέρον του αναγνώστη και τον ταξιδεύει στους ύποπτους δρόμους της Γλασκώβης, με τα χαμηλωμένα φώτα και τους ίσκιους του υποκόσμου να χορεύουν τον δικό τους γοητευτικά επικίνδυνο χορό. Θα περιμένουμε τα επόμενα δύο μέρη της Τριλογίας τού Mackay για να δούμε κατά πόσον ο νεαρός Σκωτσέζος προτίθεται να υλοποιήσει τις υποσχέσεις που έδωσε με το πρώτο δείγμα γραφής του.

Διαβάστε επίσης...

Please wait...

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε για όλα τα νέα του βιβλίου κατευθείαν στο e-mail σας. Εγγραφείτε τώρα!