Ο δανεισμένος λόγος

Δοκίμιο για την επιτελεστικότητα της λογοτεχνίας

Mε τον όρο επιτελεστική λογοτεχνία ονομάζουμε όχι ένα συγκεκριμένο είδος γραφής, αλλά τη διακριτή ικανότητα ορισμένων λογοτεχνικών έργων να επιζούν της ανάγνωσης και του χρόνου, εξακολουθώντας -τρόπον τινά- να λειτουργούν, να επιτελούν κάποιον σκοπό, πέραν της εποχής κατά την οποία γράφτηκαν. Στα είκοσι δύο κεφάλαια αυτού του βιβλίου ο Χρήστος Χρυσόπουλος αναπτύσσει έναν πολυσήμαντο συλλογισμό για την αξία που μπορεί να έχει σήμερα ο γραπτός λόγος.

Κινούμενος με ευελιξία και θάρρος από τη θέση του αναγνώστη σε εκείνην του συγγραφέα, επιδιώκει τη συγκρότηση ενός παραδείγματος για το πώς διαβάζουμε λογοτεχνία, κρίνουμε τα κείμενα και σκεφτόμαστε τη γραφή. Η διαδρομή που χαράσσει ξεκινά από τη θεωρία των γλωσσικών πράξεων, για να καταλήξει στα πλέον αμφίσημα και σκιώδη ζητήματα της προσωπικής εμπλοκής του συγγραφέα με το κείμενο. Είναι μια επίμονη υπεράσπιση της γραφής ως διακινδύνευσης, αλλά και η επιβεβαίωση της παλιάς πίστης ότι ο λόγος καταφέρνει κάποιες φορές να υπερβεί το θνητό υποκείμενο. Σύμφωνα με τα λόγια του ίδιου του συγγραφέα: «Ό,τι γράφουμε, το δανειζόμαστε από τον χρόνο».

«Τι είναι επιτελεστική λογοτεχνία; Κατά ποια έννοια θα μπορούσε αυτή να αποτελέσει μια απάντηση στο ερώτημα πώς γράφει κανείς σήμερα; Τι απαιτεί από τον συγγραφέα, πώς κινητοποιεί τον αναγνώστη, πώς καταφέρνει να θέσει την ίδια τη λειτουργία της λογοτεχνίας εν κινδύνω; […] Ο Χρήστος Χρυσόπουλος στον οποίο χρωστάμε τα ερεθιστικά αυτά ερωτήματα, καθώς υπάγεται σε εκείνους τους συγγραφείς που στοχάζονται πάνω στα ίδια τους τα μέσα, γνωρίζει πρώτα απ’ όλα πως τα περιθώρια για νεωτερισμούς στην τέχνη είναι πρακτικώς ανύπαρκτα. Δεν καταρτίζει λοιπόν τα καταστατικά προτάγματα της επιτελεστικής λογοτεχνίας με μια διάθεση ρηξικέλευθης τομής ως προς το λογοτεχνικό κατεστημένο, αλλά μάλλον εν είδει μιας ηθικής της γραφής […] Αυτό που κινητοποιεί τον Χρυσόπουλο να συνεχίζει, να προσθέτει νέο κρίκο στις συγγραφικές του καταθέσεις, να διαφέρει και ως προς τον εαυτό του παραμένοντας κατ’ ουσίαν στοχοπροσηλωμένος στο ίδιο, μοιάζει να είναι μια διαρκής εγρήγορση, μια αυτόκλητη δραστηριοποίηση. Η απάντηση σε ένα κάλεσμα που ο ίδιος έχει θέσει – και ίσως κάθε καλλιτέχνης θα έπρεπε να αισθάνεται» – Σοφία Ιακωβίδου

ISBN 9786185077112, έκδοση 2016

Λίγα λόγια για τον συγγραφέα

Ο Χρήστος Χρυσόπουλος γεννήθηκε στην Αθήνα τον Δεκέμβριο του 1968. Είναι πεζογράφος και δοκιμιογράφος. Έχει τιμηθεί με το βραβείο Αφηγηματικού Πεζού Λόγου της Ακαδημίας Αθηνών (2008).

Έχει γράψει τα βιβλία: «Ο βομβιστής του Παρθενώνα» (Καστανιώτης, 2010), «Οι συνταγές του Ναπολέοντα Δελάστου» (διηγήματα, Οδυσσέας, 1997), «Σουνυάτα» (μυθιστόρημα, Καστανιώτης, 2004), «Ο μανικιουρίστας» (νουβέλα, Οδυσσέας, 2000), «Περίκλειστος κόσμος» (μυθιστόρημα, Καστανιώτης, 2003), «Φανταστικό μουσείο» (πεζογράφημα, Καστανιώτης, 2005), «Το γλωσσικό κουτί» (δοκίμιο, Καστανιώτης, 2006), «Η λονδρέζικη μέρα της Λώρας Τζάκσον» (μυθιστόρημα, Καστανιώτης, 2008 – βραβείο Αφηγηματικού Πεζού Λόγου της Ακαδημίας Αθηνών), το δίγλωσσο artist book «Το μαύρο φόρεμα» / Τhe black dress» (RCIPP, 2002), σε συνεργασία με τη φωτογράφο Diane Neumaier, το λεύκωμα «Encounters» (Listasafn Reykjavikur, 2003) και το δοκίμιο «Το διπλό όνειρο της γραφής» σε συνεργασία με τον ποιητή Χάρη Βλαβιανό (Πατάκης, 2010).

Βιβλία του έχουν μεταφραστεί και εκδοθεί σε Γαλλία, Σλοβενία, Σουηδία, Αλγερία, ΗΠΑ, Νέα Ζηλανδία και Ουγγαρία.

Συνεργασίες του υπάρχουν στις ανθολογίες: «Η δική μας Αμερική» (Μεταίχμιο, 2010), Τ»ο βιβλίο του κακού» (Μαγικό κουτί, 2009), «Χαμένοι στο διαδίκτυο» (Πατάκης, 2008), «Θεωρία, λογοτεχνία, αριστερά» (Το πέρασμα, 2008), «Ονόματα» (Κέδρος, 2008), «Με ορθάνοιχτα μάτια» (Καστανιώτης, 2004), «Μυθιστόρημα μιας πόλης» (Ωμέγα, 2004), «Θρυμματισμένος πλανήτης» (Μίνωας, 2004), «Γρανίτα από λεμόνι» (Κέδρος, 2004), «Η Αθήνα τη Νύχτα» (Intro Books, 2006). Μεταφράζει από τα αγγλικά. Έχει φιλοξενηθεί σε κέντρα συγγραφέων και έχει δώσει διαλέξεις στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ.

Ήταν επισκέπτης του προγράμματος Δημιουργικής Γραφής του τομέα Αμερικανικής Λογοτεχνίας του ΑΠΘ. Ήταν επισκέπτης καθηγητής και fellow στο MFA Creative Writing Program και στο International Writer’s Program του Πανεπιστημίου της Αϊόβα και research fellow στο Πανεπιστήμιο του Σικάγου. Είναι μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Πολιτισμού (European Cultural Parliament – ECP). Ίδρυσε και διευθύνει, σε συνεργασία με το ευρωπαϊκό δίκτυο Literature Across Frontiers, το διεθνές λογοτεχνικό φεστιβάλ DASEIN στην Αθήνα (http://daseinfest.blogspot.com), στο πλαίσιο του οποίου έχουν επισκεφτεί την Ελλάδα συγγραφείς από 12 χώρες. Αρθρογραφεί τακτικά στα περιοδικά «Ποιητική» και «Athens Review of Books». Εγκαινίασε τον Απρίλιο του 2010 τη στήλη λογοτεχνικής θεωρίας «Ο δανεισμένος λόγος» στο περιοδικό «Νέα Εστία».

Η ιστοσελίδα του είναι: http://chrissopoulos.blogspot.com

Εκδοτικός Οίκος

Διαβάστε επίσης...

Please wait...

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε για όλα τα νέα του βιβλίου κατευθείαν στο e-mail σας. Εγγραφείτε τώρα!