Σε στΗχο πλάγιο και μόνο (κριτική)

[ γράφει ο Δημήτρης Βαρβαρήγος ]

Ηχούν οι λέξεις ρυθμικά σε μουσική συναισθημάτων άδηλων σε στΗχο πλάγιο και μόνο

Μιλάω για το δεύτερο βιβλίο της Νιόβης Ιωάννου σε μια καλαίσθητη έκδοση από τις εκδόσεις Οσελότος. Μα, καλαίσθητη δεν είναι μόνο η οπτική του βιβλίου, όσο η σύλληψη ενός ποιητικού λόγου πνευματικού εκφραστικού με τεχνικά μέσα που υιοθετούνται απέναντι στις επιταγές της σύγχρονης ζωής. Μια δυναμική έκφραση που δίνει μορφή στις ιδέες και τα συναισθήματα που εγείρονται, μεταμορφωμένα σε εικόνες μιας εσωτερικής και εξωτερικής πραγματικότητας σε μια δημιουργία που προκαλεί αισθητική συγκίνηση.

Η Νιόβη Ιωάννου, με το ταλέντο της, τη φαντασία και τη δύναμη της πνευματικής σύλληψης, με γνήσια και βαθιά ευαισθησία εκφράζει τις ψυχικές αγωνίες, τους ανθρώπινους πόθους και προσδοκίες, γίνεται δείκτης μιας διαπροσωπικής επικοινωνίας στον ουσιαστικό και ολοκληρωτικό χαρακτήρα της ποιητικής τέχνης. Εδώ να τονίσω ότι η ποίηση είναι μια λειτουργία με συγκεκριμένο κοινωνικό σκοπό και σε καμία περίπτωση δεν είναι αποκομμένη από την κοινωνική πραγματικότητα· κι ετούτο το σκοπό τον πετυχαίνει η ποιήτρια με τον καλύτερο τρόπο: Αναδεικνύοντας μέσα από την ποιητική της έκφραση ιδέες και στοχασμούς που δεν συμβιβάζονται με το απλό, αλλά με τη δύναμη μιας φωνής που αγωνιά και αγωνίζεται για την ελευθερία, τη δικαιοσύνη, την ισότητα και την απόκτηση της ποθητής αγάπης.Νιόβη Ιωάννου

Λόγος που διακρίνεται για την ακρίβεια των λέξεων, που υπηρετεί πιστά την πλούσια ελληνική γλώσσα μας, δημιουργεί εικόνες με την απόλυτη εκφορά τού προσωπικού της ύφους, όπου μέσα από τη λυρικότητα προβάλλει η υπερρεαλιστική διάθεσή της να κατονομάσει με λόγο συχνά αλληγορικό, ανάλογο με τις προθέσεις: Να καταδείξει την κάθε ανθρώπινη ανάγκη και πράξη με έννοιες ελεύθερες από ιδιοκατασκεύαστες δεσμεύσεις, όπως προλήψεις – δόγματα – ιδεοληψίες.

Η εκφραστική πλαστικότητα του ρυθμού απόδοσης φανερώνει έμπρακτα την ποιητική αυτοτέλεια της συνολικής άποψης της ποιήτριας.

Κι αυτό το βιβλίο η Νιόβη το έχει χωρισμένο σε τρεις ενότητες:

Στην πρώτη εγείρεται ο έρωτας. Θα ολοκλήρωνα αυτή την ενότητα με ένα απόφθεγμα, με τη δυναμική και το πάθος που κυοφορούνται μέσα του: Από αγάπη μπορεί και να πεθάνεις, από έρωτα μπορεί και να σκοτώσεις.

Στη δεύτερη ενότητα αναγνωρίζεται έντονα το υπαρξιακό στοιχείο. Όπως ο Νίτσε, έτσι κι ο Σαρτρ, με το δικό του τρόπο σκέψης και έκφρασης, προέτρεψε τον άνθρωπο να αναζητήσει το ηθικό χρέος του πέρα από τις ηθικές αρχές που έχουν καθιερωθεί παραδοσιακά. Σε αυτή την πεπατημένη και η Νιόβη καταθέτει τη δική της άποψη προς αυτό το κοινό σημείο, στην ερμηνεία της ανθρώπινης ύπαρξης στον κόσμο, που καταδεικνύει συγκεκριμένα τον προβληματικό χαρακτήρα της (εννοώ την ύπαρξη…) μέσα από τον ποιητικό της λόγο.

Στην τρίτη ενότητα διαφαίνεται ξεκάθαρα η αντιδραστική αίσθηση της ποιήτριας για τα κακώς κείμενα της αστικής τάξης, που πασχίζει να τα επικρίνει με ποιητική βούληση, ως απαραίτητη προϋπόθεση για την πραγματοποίηση θετικών αλλαγών. Καταγράφει λες αποστασιοποιημένη από τα κοινωνικά, ψυχικά και αισθηματικά συμβάντα… αλλά ως αυθύπαρκτη οντότητα τα στηλιτεύει και τα καταδεικνύει με υπερβολική αφοσίωση, σφοδρή αγάπη για την τέχνη της, ως υποχρέωση υπερβολικού ιδανικού καθήκοντος.

Το αποτέλεσμα άρτιο από κάθε άποψη -σαν καθρέφτης που αντικατοπτρίζει είδωλα, νοηματοδοτεί δημιουργώντας εικόνες για τη ζωή και τις ανθρώπινες αξίες, ιδέες και απόψεις.

Βυθίζομαι

Βυθίζομαι στο κόκκινο των λέξεων
δισύλλαβη εσωστρέφεια στο κενό μου
Βυθίζομαι
με γόνατα διπλωμένα στο στήθος
γρατζουνισμένα από ανάσες περιττές
με δάχτυλα λιωμένα από χειραψίες νεκρών
με μάτια κερασμένα τα τοπία που με πίστεψαν
Βυθίζομαι
στα ονόματα που έπνιξαν τα υποκοριστικά τους
στο φιλάσθενο φως του νερού
Βυθίζομαι με ένα σίγμα τελικό σημάδι του κροτάφου
σπασμένη ως την ύστατη ρωγμή της πιο ρηχής φωνής μου
ως την ατίθαση αντηλιά της πληγής που προσπάθησε
Βυθίζομαι
Ως να με βρεις

Βροχή

Λέξεις από άλλα φθινόπωρα
έπαψαν βρεγμένο χώμα να μυρίζουν
στο χαρτί έμεινε να φτερουγίζει
προς άγνωστη κατεύθυνση
σμήνος από λυπημένα χελιδόνια
Κιτρίνισε κι ο ουρανός με τα χρόνια
κάποτε γέμισε αμυχές
σ΄ απρόσμενη κακοκαιρία παραδομένος
απροστάτευτα και τ’ αρχικά σου
ενθύμιοι ίσκιοι λαβωμένοι
σ’ ενυπόγραφη έξοδο
Νυχτώνει
έξω απ’ το παράθυρο
ένα υστερόγραφο σύννεφο
μυρίζει βροχή

Εκδοτικός Οίκος

Διαβάστε επίσης...

Please wait...

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε για όλα τα νέα του βιβλίου κατευθείαν στο e-mail σας. Εγγραφείτε τώρα!