Οι σιωπές της ενοχής (κριτική)

[ γράφει ο Δημήτρης Ντούρλιας ]

Όταν τελειώνει κάποιος ένα μυθιστόρημα της Νικόλ – Άννας Μανιάτη, ένα είναι βέβαιο: Θα έχει κατακλυστεί από μία πληθώρα συναισθημάτων πολλές φορές αντικρουόμενων, αφού οι ιστορίες με τις οποίες καταπιάνεται ούτε εύκολες είναι ούτε συνηθισμένες.

Η κυρία Μανιάτη  ψάχνει μέσα στη ψυχή των ηρώων της και καταφέρνει να βγάλει σκέψεις και συναισθήματά τους στο χαρτί, να τους «γυμνώσει» στα μάτια των αναγνωστών της. Το τελευταίο της μυθιστόρημα Οι σιωπές της ενοχής δεν θα μπορούσε να ξεφύγει από αυτό το μοτίβο. Παρακολουθούμε τη ζωή της Άννας, της ηρωίδας του βιβλίου, και βιώνουμε όλες τις αλλαγές,  τις ανατροπές και τις διακυμάνσεις τής πραγματικά πολυτάραχης ζωής της. Μια ζωή που, από την πρώτη κιόλας μέρα που η Άννα ήρθε στο φως, φάνηκε ότι δεν θα ήταν καθόλου εύκολη…Νικόλ - Άννα Μανιάτη

Η προβληματική οικογενειακή κατάσταση, οι αντιλήψεις της εποχής, τα κοινωνικά ταμπού και οι προκαταλήψεις, θα δημιουργήσουν ένα παζλ ψυχολογικής καταπίεσης στο μικρό κοριτσάκι και τραύματα που δεν θα μπορέσει ουσιαστικά ποτέ να ξεπεράσει.

Η ιστορία ξεκινά στη Κύπρο, στα μέσα της δεκαετίας του ’40, και συνεχίζεται στην ελληνική πρωτεύουσα. Το μυθιστόρημα χωρίζεται έτσι σε δύο μέρη τα οποία σηματοδοτούν και την μετάβαση από την παιδική ηλικία της Άννας στην ενηλικίωση. Το πρώτο μέρος είναι και το πιο βασικό, αφού εκεί ο αναγνώστης παρακολουθεί τον τρόπο με τον οποίο η ηρωίδα περνά τα παιδικά της  χρόνια, λαμβάνοντας γνώση όλων εκείνων των στοιχείων που θα συνθέσουν τον χαρακτήρα της και θα καθορίσουν την στάση της απέναντι σε πρόσωπα και καταστάσεις. Ο χωρισμός από τα υπόλοιπα μέλη της βιολογικής της οικογένειας, αρχικά, αλλά και η μετέπειτα ένταξή της σ’ ένα ακατάλληλο, σχεδόν άρρωστο, οικογενειακό περιβάλλον θα δημιουργήσουν έναν χαρακτήρα σκληρό και συνάμα ευάλωτο. Μια προσωπικότητα που βιώνει τους εσωτερικούς της εφιάλτες, χωρίς να μπορεί να χαρεί την αγάπη, την δοτικότητα και τον έρωτα.

Η ενήλικη ζωή της ηρωίδας είναι σίγουρα καλύτερη από την παιδική της ηλικία. Έχοντας αναπτύξει τις απαραίτητες άμυνες στις διαπροσωπικές σχέσεις, δείχνει ότι μπορεί να ελέγξει τις καταστάσεις που προκύπτουν στη ζωή της και να ξεπερνά τα εμπόδια που εμφανίζονται. Βέβαια και σε αυτήν την περίοδο δεν λείπουν οι δυσκολίες και οι ατυχίες. Η Άννα καλείται να πάρει αποφάσεις που θα την στοιχειώνουν στο υπόλοιπο της ζωή της, ενώ τα συμπλέγματα που την ακολουθούν από το παρελθόν δημιουργούν ένα ασφυκτικό περιβάλλον από το οποίο πρέπει οπωσδήποτε να ξεφύγει. Όταν πια η ίδια καταλαβαίνει τι ακριβώς φταίει, παίρνει την απόφαση να το αντιμετωπίσει, ώστε να μπορέσει να ζήσει πιο ελεύθερα το υπόλοιπο της ζωής της.

Και σε αυτό το μυθιστόρημα η συγγραφέας επιλέγει να καταπιαστεί με δύσκολα θέματα. Η παιδική κακοποίηση, σωματική και ψυχική, η αιμομιξία, οι σοβινιστικές αντιλήψεις, οι κοινωνικοί αποκλεισμοί, αλλά και το δικαίωμα στην ευθανασία, τίθενται επί τάπητος και στην κρίση του αναγνώστη. Κι εδώ έγκειται η τεχνική της συγγραφέως, αφού η εξιστόρηση δεν χάνει σε κανένα σημείο την δυναμική της, παρά την δυσκολία που παρουσιάζει η θεματολογία της. Αντιθέτως μάλιστα, όσο η υπόθεση προχωρά κορυφώνεται και το ενδιαφέρον του αναγνώστη που παραμένει πάντα σε εγρήγορση.

Το Οι σιωπές της ενοχής είναι αναμφισβήτητα ένα μυθιστόρημα που δεν θα αφήσει κανέναν αδιάφορο. Η σωστή δομή του, η ανάπτυξη των χαρακτήρων, οι ωραίες περιγραφές της υπαίθρου της Κύπρου και η μεταφορά εικόνων από μία εποχή που ανήκει πια στο παρελθόν θα ξεκουράσουν τον αναγνώστη και θα τον βοηθήσουν να παρακολουθήσει την ιστορία εύκολα. Από την άλλη, τα γεγονότα που σημαδεύουν τον ψυχισμό της βασικής ηρωίδας θα τον συγκινήσουν, θα τον προβληματίσουν και σε κάποια σημεία θα τον εξοργίσουν. Όταν όμως τελειώσει και η τελευταία σελίδα, μία γλυκόπικρη γεύση θα παραμείνει και δύσκολα θα μπορέσει να βγάλει αυτό το κορίτσι από το μυαλό του…

Εκδοτικός Οίκος

Διαβάστε επίσης...

Please wait...

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε για όλα τα νέα του βιβλίου κατευθείαν στο e-mail σας. Εγγραφείτε τώρα!