Το τέλος του κόκκινου ανθρώπου

Σπάνια η Ιστορία µιλάει µε τόσες συνταρακτικές φωνές συγχρόνως: Στο Το τέλος του κόκκινου ανθρώπου, το τελευταίο της µυθιστόρηµα – χρονικό, η Σβετλάνα Αλεξιέβιτς, απεικονίζει µέσα από τις µαρτυρίες δεκάδων ανθρώπων τη µετάβαση από την «αυτοκρατορία» της ΕΣΣΔ στη σηµερινή καπιταλιστική Ρωσία. Λαµπρές πορείες δίπλα σε τραγικά πεπρωµένα, έρωτες αλλά και θάνατοι, ενθουσιασµός και πικρία -η ανθρώπινη µοίρα σε αυτό το βιβλίο δεν είναι κάτι αόριστο: Οι καταιγιστικές εξελίξεις που ακολούθησαν την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης αποτυπώνονται στις ζωές µεµονωµένων ανθρώπων, που µε αυθεντικούς, ειλικρινείς απολογισµούς – εξοµολογήσεις µάς θυµίζουν τι πραγµατικά µπορεί να σηµαίνει «ενδιαφέρουσα» πολιτική εξέλιξη για τον κάθε άνθρωπο ξεχωριστά.

Είκοσι χρόνια Ιστορίας, από τις αρχές της δεκαετίας τού 1990 έως το 2012, στις ενθυµήσεις γυναικών και ανδρών όλων των ηλικιών και των πολιτικών αποχρώσεων δεν αφήνουν περιθώρια στον αναγνώστη να κλίνει προς τον έναν ή τον άλλον: Το πεπρωµένο τού καθενός απ’ αυτούς υποβάλλει δέος και σεβασµό.

«Το Τέλος του κόκκινου ανθρώπου είναι το εκτενέστερο και το πλέον φιλόδοξο πείραµα της Αλεξιέβιτς: µια προσπάθεια να χρησιµοποιήσει την προφορική ιστορία από τη δεκαετία του 1990 για να κατανοήσουµε τη σοβιετική και µετα-σοβιετική ταυτότητα» – The New Yorker

«Στα βιβλία της συναντάµε πρωταγωνιστές για τους οποίους οι ιστορικοί συνήθως µιλούν στον πληθυντικό: στρατιώτες, κρατούµενοι των στρατοπέδων συγκέντρωσης, σταλινιστές. Σε αυτές τις οµάδες δίνει η Αλεξιέβιτς πρόσωπα» – Carmen Eller, Die Zeit

«Όπως κάποτε ο φιλόσοφος και γνώστης της Ρωσίας Λάιµπνιτς είχε χαρακτηρίσει τους Ρώσους “βαφτισµένες αρκούδες”, έτσι και η Αλεξίεβιτς θέτει το ιερόσυλο ερώτηµα εάν οι συµπατριώτες της είναι ικανοί να ανταποκριθούν στην ελευθερία. Οι απαντήσεις είναι στο µεγαλύτερο µέρος τους συγκλονιστικές, κυρίως σε ό,τι αφορά τη νεότερη, υπερκαταναλωτική γενιά» – Katrin Hillgruber, Der Tagesspiegel

«Η αυτοκτονία ως ατοµικό φαινόµενο πάντα υπήρχε στη Ρωσία. Όµως κατά καιρούς έγινε ένα κοινωνικό φαινόµενο, έγραφε ο φιλόσοφος Νικολάι Μπερντιάεφ. Και η Σβετλάνα Αλεξιέβιτς προσθέτει: και πολιτικό φαινόµενο» – Φραγκίσκη Αµπατζοπούλου

«Ένα δυνατό και οδυνηρό ντοκουµέντο, καθόλου µονοσήµαντο, παρόλο που είναι σαφές ότι η Σβετλάνα Αλεξιέβιτς έχει αποµακρυνθεί από τα κοµµουνιστικά ιδεώδη της νιότης της» – Jean-Marie Chauvier, Le Monde Diplomatique

ISBN 9789601668963, έκδοση 2016

Λίγα λόγια για την συγγραφέα

Η Σβετλάνα Αλεξιέβιτς (Svetlana Alexandrovna Alexievich – ρωσικά: Светла́на Алекса́ндровна Алексие́вич – λευκορωσικά: Святлана Аляксандраўна Алексіевіч – ουκρανικά: Світлана Олександрівна Алексієвич) γεννήθηκε το 1948 στο Ivano-Frankovsk της Ουκρανίας και μεγάλωσε στη Λευκορωσία.

Εργάστηκε ως δημοσιογράφος, ενώ έγραψε διηγήματα, θεατρικά έργα, σενάρια για ντοκιμαντέρ. Το κύριο έργο της, όμως, είναι τα βιβλία Svetlana Alexievichμαρτυριών που συγγράφει, προσδίδοντας νέα διάσταση στο γραμματολογικό είδος της λεγόμενης τεκμηριωτικής πεζογραφίας.

Το πρώτο της βιβλίο, Ο πόλεμος δεν έχει πρόσωπο γυναίκας (1985), περιέχει μαρτυρίες γυναικών που πολέμησαν στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Την ίδια χρονιά κυκλοφόρησε το βιβλίο της Τελευταίοι μάρτυρες, στο οποίο ενήλικοι ανακαλούν τις παιδικές τους αναμνήσεις από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Το 1989, η Αλεξιέβιτς αποκάλυψε με το βιβλίο της Οι μολυβένιοι στρατιώτες τη σκληρή αλήθεια για τον δεκαετή «άγνωστο» πόλεμο των Σοβιετικών στο Αφγανιστάν. Η έκδοση, απαγορευμένη επί πολλά χρόνια, προκάλεσε οξύτατες αντιδράσεις τόσο από στρατιωτικούς κύκλους όσο και από εκπροσώπους του παλαιού καθεστώτος, οι οποίες μάλιστα κατέληξαν σε δικαστική δίωξη της συγγραφέως.

Το 1993 η Αλεξιέβιτς εξέδωσε το βιβλίο της Γοητευμένοι από τον θάνατο, με θέμα τις αυτοκτονίες που σημειώθηκαν στην πρώην ΕΣΣΔ μετά την πτώση του κομμουνισμού, ενώ το 1996 κυκλοφόρησε το βιβλίο της Τσερνόμπιλ, που περιλαμβάνει μαρτυρίες για το πυρηνικό ατύχημα του 1986, τις οποίες συνέλεξε η συγγραφεύς περιπλανώμενη επί δύο χρόνια στην Απαγορευμένη Ζώνη, με κίνδυνο της υγείας και της ζωής της.

Τα βιβλία της κυκλοφορούν μεταφρασμένα σε δεκάδες χώρες, όχι όμως και στην πατρίδα της, όπου η ίδια είναι στιγματισμένη ως αντικαθεστωτική. Από τον Οκτώβριο του 2000 ζει κάποιες περιόδους στην Ποντεντέρα, πόλη-άσυλο λογοτεχνών στην Τοσκάνη.

Τα περισσότερα από τα βιβλία της διασκευάστηκαν για το θέατρο, τον κινηματογράφο ή την τηλεόραση ενώ η ίδια τιμήθηκε για τα έργα της με πλήθος διεθνών διακρίσεων, μεταξύ των οποίων το βραβείο της Ένωσης Συγγραφέων Σουηδίας, το βραβείο Αντρέι Σινιάφσκι, το ρωσικό βραβείο Θριάμβου, το Βραβείο Λειψίας «για αμοιβαία κατανόηση στην Ευρώπη -1998», το γαλλικό Βραβείο «Μάρτυρας του Κόσμου – 1999», το Βραβείο Χέρντερ και το Βραβείο Καλύτερου Πολιτικού Βιβλίου της Γερμανίας.

Το 2015 τιμήθηκε με το Νόμπελ Λογοτεχνίας.

Εκδοτικός Οίκος

Διαβάστε επίσης...

Please wait...

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε για όλα τα νέα του βιβλίου κατευθείαν στο e-mail σας. Εγγραφείτε τώρα!