Θέατρο τσέπης

«Ιδού λοιπόν, θέατρο τσέπης. Mε τον όρο “θέατρο τσέπης” δεν εννοούμε “θέατρο που το πάει βόλτα ο αναγνώστης στην τσέπη του”, αλλά κατά κάποιο τρόπο ένα έλασσον θέατρο, ένα απλό πρόσχημα για να λάμψει ένα αστέρι από μια γωνία λιγότερο γνωστή.
Kατά παράκληση λοιπόν του εκδότη μου, επέτρεψα τη συγκέντρωση αυτών των κειμένων-προσχημάτων με το χαλαρό τους ύφος, γραμμένων γρήγορα για τον έναν ή τον άλλο καλλιτέχνη που επιθυμούσε να κρατά στην τσάντα του ένα μικρό έργο ευκολόπαικτο στο σανίδι, το λιμπρέτο ενός μπαλέτου ή μιας μιμικής των οποίων η πρώτη γραφή στην πραγματικότητα δεν υπήρξε παρά μια εικονική γραφή και που τη χορογραφία τους θα έπρεπε να την ξεχάσουμε» – Ζαν Κοκτώ

Δημοσιευμένα το 1955, τα κείμενα αυτά επιτρέπουν να διεισδύσουμε στην τόσο θελκτική προσωπικότητα του Zαν Kοκτώ (1889-1963) : τον οίστρο του, το χιούμορ, τη λεπτή καλλιγραφία του πορτρέτου, το κλείσιμο του ματιού, την ταχύτητα του ύφους, την τρυφερή αγαλλίαση που προσφέρει η πένα του.

O Kοκτώ για περισσότερα από πενήντα χρόνια δεν θα πάψει να καταπλήσσει τους πάντες, αναπτύσσοντας τη μαγεία του στην ποίηση, στην πρόζα, στο θέατρο, στον κινηματογράφο, σε σχέδια και σε πίνακες.

Μισήθηκε στην εποχή του υπερβολικά, για να αφοπλίσει τους πάντες στη διάρκεια, μη ανταποδίδοντας ποτέ τα χτυπήματα. Μόνος εναντίον όλων, ένας γητευτής των καιρών, ελαφρός, γενναιόδωρος έως την εκμετάλλευση από ασήμαντους και σημαντικούς, μια ιδιόμορφη αγιότητα της αυτοκαταστροφής και των παθών, του οπίου και των σκανδάλων.

Με απόλυτο πνεύμα πρωτοπορίας, προηγήθηκε της εποχής του για να αναγγείλει την επόμενη, εκφράζοντας τον διαρκή ηλεκτρισμό ενός γίγνεσθαι, ενός κύματος που συνέχεια ξεσπά μπροστά.

ISBN 9789603256045, έκδοση 2016

Λίγα λόγια για τον συγγραφέα

Ο Ζαν Κοκτώ (Jean Cocteau, 5 Ιουλίου 1889 – 11 Οκτωβρίου 1963) ήταν Γάλλος ποιητής, μυθιστοριογράφος, θεατρικός συγγραφέας, ζωγράφος και σκηνοθέτης του κινηματογράφου.

Υπήρξε ένας από τους πιο πολυσχιδείς καλλιτέχνες του μεσοπολέμου, μέλος της γαλλικής πρωτοπορίας. Επιδόθηκε στην ανάπλαση και υπερρεαλιστική ερμηνεία των ελληνικών μύθων (Ορφέας, Αντιγόνη, Οιδίποδας, Ολέθρια μηχανή), θήτευσε στο ψυχολογικό θέατρο και ασπάστηκε το νεορομαντισμό. Από τις γνωστότερες ταινίες του είναι: Η πεντάμορφη και το τέρας και οι Τρομεροί γονείς (από το θεατρικό του έργο).Jean Cocteau

Επιδεικνύοντας ταλέντο στην ποίηση, το μυθιστόρημα και το θέατρο, στη ζωγραφική, στο σενάριο και τη μουσική κίνηση της χώρας του, ο Κοκτώ δημοσίευσε την πρώτη συλλογή ποιημάτων του «Το λυχνάρι του Αλαντίν» (La Lampe d’ Aladin) το 1909, σε ηλικία μόλις 18 χρόνων. Στις ποιητικές συλλογές του που ακολούθησαν, «Ο άστατος πρίγκηπας» (1910), «Ο χορός του Σοφοκλέους» (1912) και το «Ακρωτήρι της Καλής Ελπίδας» (1919), διακρίνεται από μια αβρότητα και χάρη στο ύφος κι ένα πλούτο φαντασίας. Το ίδιο παρατηρείται και στα μυθιστορήματά του, όπως για παράδειγμα στο «Θωμά τον απατεώνα» (Thomas l’ imposteur, 1923), 1982 και στα «Τρομερά παιδιά» (Les Enfants terribles, 1929). Όλο το έργο του, ακόμα και τα φιλοσοφικά και κριτικά του δοκίμια, διαπνέεται από ένα αίσθημα παιδικής αφέλειας μαζί με μια αγωνία αναζήτησης.

Στο θέατρο άρχισε την καριέρα του το 1923 με τους «Νεόνυμφους του Πύργου του Άιφελ» (Les Mariés de la Tour Eiffel), με μια τάση φυγής από το στυλ του ρεαλισμού που επικρατούσε και ανάπτυξης της αξίας του αυτοσκοπού στη θεατρική τέχνη. Στη συνέχεια με τον «Ρωμαίο και Ιουλιέτα» (1924), τον «Ορφέα» (1927), την «Αντιγόνη» (λιμπρέτο στην όπερα του Χόνεγκερ) και τον «Οιδίποδα τύραννο» (λιμπρέτο στην όπερα – ορατόριο του Ιγκόρ Στραβίνσκι) το 1928, την «Ανθρώπινη φωνή» (1930), την «Ολέθρια μηχανή» (La Machine infernale, 1934), τους «Ιππότες της στρογγυλής τραπέζης» (Les Chevaliers de la Table ronde, 1937), τους «Τρομερούς γονείς» (Les Parents terribles, 1939), τη «Γραφομηχανή» (La Machine à écrire, 1941) και το «Δικέφαλο αετό» (L’Aigle à deux têtes, 1946), κηρύσσεται υπέρ των νεωτεριστικών ιδεών, συνεργάζεται με Γάλλους της πρωτοπορίας κι εμφανίζεται διαδοχικά ως φουτουριστής, σουρεαλιστής, κυβιστής ή ντανταϊστής.

Επηρεασμένος από το σουρεαλιστικό κίνημα και τους πρωτοπόρους της αφηρημένης τέχνης στη ζωγραφική και τη γλυπτική, ο Κοκτώ πειραματίζεται και μεταφέρει τις τάσεις αυτές της εποχής του και στο θέατρο, όπως στην «Παρέλαση» (Parade, 1917) σε σκηνικά Πικάσο και μουσική του Ερίκ Σατί (Satie) και «Το Βόδι πάνω στη Στέγη» (Le Boeuf sur le Toit, 1920) σε σκηνικά Ντυφύ και μουσική του Νταριούς Μιλώ (Milhaud).

Από τους συγγραφείς που είχαν επιρροή στο έργο του είναι ο Εντμόν Ροστάν, ο Ραϊμόν Ραντιγκέ, ο Κατύλ Μαντές, η Κόμισσα ντε Νοάιγ, μα πιο πολύ ο Αντρέ Ζιντ. Ο Κοκτώ όμως δεν περιορίστηκε στη συγγραφή των έργων του. Έλαβε κι ο ίδιος ενεργό μέρος ως ηθοποιός, παραγωγός, σκηνογράφος. Έγραψε για χορόδραμα, μιούζικαλ, τσίρκο, κινηματογραφικές ταινίες (όπως π.χ. η σουρεαλιστική ταινία «Η ωραία και το κτήνος», 1946). Συνεργάστηκε με ονόματα όπως ο Φρανσουά Κοπώ, ο Άρθουρ Χόνεγκερ, συνθέτης του μουσικού δράματος «Βασιλιάς Δαβίδ», ο Πικάσο και ο Μοντιλιάνι, ο Σερζ Ντιαγκιλέφ, ο μεγάλος Ρώσος χορογράφος και σκηνοθέτης, ιδρυτής των περίφημων «Ρωσικών μπαλέτων» κ.ά.

Ο Ζαν Κοκτώ πέθανε στις 11 Οκτωβρίου του 1963, μία ημέρα μετά την Εντίθ Πιάφ. Ο Ζαν Κοκτώ και η Εντίθ Πιάφ, σε ένα από τα περίεργα παιχνίδια της μοίρας, διασταυρώθηκαν το 1940 όταν η Πιάφ ερμήνευσε αλησμόνητα τον Ωραίο αδιάφθορο, που ο Κοκτώ είχε γράψει ειδικά για εκείνη.

Εκδοτικός Οίκος

Διαβάστε επίσης...

Please wait...

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε για όλα τα νέα του βιβλίου κατευθείαν στο e-mail σας. Εγγραφείτε τώρα!